अमेरिकामा गोली प्रहारको घटना सामान्य मानिन्छ । नागरिकका लागि अति नै सामान्य मानिन्छ । ठुला नेताहरुमाथी गोली प्रहारका घटना हुँदा विश्वव्यापी समाचार हुन्छ । केहि समुहमा भएका हतियार प्रयोग र मारिनेको मात्रा बढी हुँदा पनि समाचार बन्दछन तर दैनिक बन्दुकबाट मारिनेको सख्या निकै हुन्छ । किनकी अमेरिकामा दैनिक रुपमा बन्दुकको कारण मारिने नागरिकको सख्या एक सय २० भन्दा बढी सरदरमा मानिसहरु मारिन्छन । यो तथ्यांक अनुसार केहि बर्षहरुमा बढी त केहि बर्षहरुमा कम रहेको देखिन्छ ।

कति अमेरिकीसंग बन्दुक छ ?

अमेरिकामा बन्दुक किन्नु सामान्य जस्तो देखिन्छ । केहि प्रक्रिया पुरा गरेपछि बन्दुक किन्न पाईन्छ । त्यति मात्रै होईन बन्दुक नयाँ बजारमा आएपछि गन शो भनेर ठुला होडिड बोर्डहरु देख्न पाईन्छ । जहाँ हजारौ थरी नयाँ पुराना तथा अत्याधुनिक हतियारहरु किन्न पाईन्छ । पछिल्लो एक तथ्यांक अनुसार ७७ मिलियन अमेरिकीसंग १ देखि ७ भन्दा बढी बन्दुकहरु रहेका छन । जसमा पिस्तोल देखि ठुला हतियारहरु पर्दछन । प्यू रिसर्च सेन्टरको अनुसन्धानमा आधारित एक तथ्यांक हेर्दा अमेरिकनसंग ३२ प्रतिशतसंग एक वटा हतियार छ , ३७ प्रतिशतसंग २ देखि ४ वटा हतियार छ भने २९ प्रतिशतसंग ५ भन्दा बढी हतियारहरु रहेको छ ।

बन्दुक आक्रमणबाट कति मारिन्छन अमेरिकामा ?

विगत चार बर्षको हतियार दुरुपयोगबाट अमेरिकामा कति मानिस मारिएका छन भन्ने तथ्णंक हेर्दा डरलाग्दो चित्र देखिन्छ । सन् २०२० मा ४५ हजार २ सय २२ जना मारिएका छन । त्यसैगरी २०२१ म ४८ हजार ८ सय ३० जना, २०२२ मा ४८ हजार २ सय ४ जना र २०२३ मा ४३ हजार ६५ जना मानिस बन्दुकका कारण मारिएका छन । यो सख्या हेर्दा २०१४ मा ३९ हजार भन्दा बढी थियो भने २०१६, २०१७, २०१८ मा ५० हजारभन्दा धेरै रहेको अनुसन्धानमा देखिन्छ ।

गत आईतबार बिहान अमेरिकाका २० वर्षीय एक युवकले अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास गरे पछि फेरी एक पटक अमेरिकामा बन्दुकको आक्रमणबाट कति मानिस मारिएका छन भन्ने विषयमा बहस शुरु भएको छ । दोस्रो पटक राष्ट्रपति बन्ने दौडमा रहेका रिपब्लिकन उम्मेदवार ट्रम्पलाई शनिबार पेन्सिलभेनियाको बट्लरमा जारी सभामा गोली प्रहार गरियो र गोली उनको कान मात्रै लागेकाले ज्यान जोगिएको छ । ४ सय फिट परबाट निसाना लयाएकोले केहि ईन्चको कारण ठुलो घटना हुन पाएन । फेडरल ब्युरो अफ इन्भेस्टिगेसन (एफबिआई) ले गोली प्रहार गर्ने संदिग्ध व्यक्तिको पहिचान सार्वजनिक समेत गरिसकेको छ । एफबिआईका अनुसार ती व्यक्ति पेन्सिलभेनियाका २० वर्षीय थोमस म्याथ्यु क्रुक हुन् । उनी जबाफी कारबाहीमा मारिएका छन् । ट्रम्पको हत्या प्रयास किन गरियो भन्नेबारे भने अनुसन्धान जारी छ ।

के अमेरिकामा राष्ट्रपतिमाथी आक्रमण भएको यो पहिलो घटना हो ?

अमेरिकामा राष्ट्रपतिमाथि गोली प्रहार भएको यो पहिलो घटना होइन । यस्ता थुप्रै भटनाबाट कतिपय राष्ट्रपति घाइते मात्र भएका छन् भने कतिपयको ज्यानसमेत गएको इतिहास छ । अन्ताराष्ट्र्रिय सन्चारमाध्यम र अमेरिकी तथ्यांकहरुमा आधारित समाचारलाई संक्षिप्त प्रस्तुत गरेका छौं

राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगन (१९८१)

अमेरिकाका ४० औं राष्ट्रपति रोनाल्ड विल्सन रेगनमाथि सन् १९८१ मार्च ३० मा गोली प्रहार भएको थियो । एक सभामा सहभागी भएर वासिङटन डिसीस्थित हिल्टन होटल जान लागेका उनीमाथि गोली प्रहार भएको थियो । रिभल्भरबाट प्रहार गरिएको गोली लागेर उनी गम्भीर घाइते भएका थिए । तत्कालै सिक्रेट सर्भिसले उनलाई जर्ज वासिङटन युनिभर्सिटी अस्पतालमा लगेको थियो । त्यहाँ उपचार गरेर उनी १२ दिनपछि डिस्चार्ज भएका थिए । उनीमाथि गोली प्रहार गर्ने जोन हिन्क्ली जुनियर लामो समय जेल परेर सन् २०२२ मा कारागारबाट छुटेका थिए ।

राष्ट्रपति जेराल्ड फोर्ड (१९७५)

अमेरिकाका ३८ औं राष्ट्रपति जेराल्ड फोर्डमाथि सन् १९७५ सेप्टेम्बरमा दुई पटक हत्याको प्रयास भएको थियो । १७ दिनको अन्तरालमा उनको दुई पटक हत्याको प्रयास भएको थियो । ५ सेप्टेम्बर, १९७५ मा क्यालिफोर्नियामा लिनेट फ्रोमले फोर्डमाथि बन्दुक ताकेका थिए । त्यही बेला सिक्रेट सर्भिस एजेन्टले फ्रोमको बन्दुक समाएका थिए । फ्रोमलाई तत्कालै नियन्त्रणमा लिइएको थियो । पछि उनलाई आजीवन कारावासको सजाय सुनाइएको थियो । त्यस घटनापछि सार्वजनिक रूपमा फोर्ड निस्किएका थिएनन् । १७ दिनपछि उनी सान फ्रान्सिस्कोस्थित होटलबाट निस्किएका थिए । त्यही बेला सारा जेन मोरले भीडबाट उनीमाथि गोली प्रहार गरेकी थिइन् । फोर्डलाई गोली लाग्न भने पाएन । मोरलाई पक्राउ गरी आजीवन कारावासको सजाय सुनाइएको थियो ।

राष्ट्रपति उम्मेदवार जर्ज वालेस (१९७२)

जर्ज वालेस राष्ट्रपतीय चुनावका लागि डेमोक्र्याट्सको तर्फबाट ¥याली गरिरहेका थिए । त्यति बेला उनी अलाबामाका गभर्नर थिए । सन् १९७२ मे १५ मा मेरिल्यान्डस्थित एक सपिङ मलमा उनीमाथि गोली प्रहार भएको थियो । उनलाई चार पटक गोली लागेको थियो । उक्त गोली लागेर उनले ज्यान त जोगाए तर उनको शरीर पारालाइसिसबाट अपांग भए । अर्थर ब्रिमर नामका व्यक्तिले उनीमाथि गोली प्रहार गरेका थिए । उनलाई ६३ वर्षका लागि जेल सजाय सुनाइएको थियो । पछि उक्त सजाय ५३ वर्षका लागि घटाइएको थियो । ब्रिमरको एउटा डायरी समेत प्रकाशन भएको थियो । जसमा उनले आफ्नो प्रचारका लागि गोली प्रहार गरेको बताएका थिए । उनले रिचर्ड निक्सनमाथि पनि गोली प्रहार गर्ने योजना बनाएका थिए ।

राष्ट्रपति जोन एफ केनेडी (१९६३)

अमेरिकाका राष्ट्रपति जोन एप केनेडीको सन् १९६३ नोभेम्बर २२ मा हत्या भएको थियो । उनी एक राजनीतिक यात्राका लागि टेक्सास पुगेका थिए । मोटोकेडमा जाँदै गर्दा पाँच तल्ले भवनको माथीबाट पछाडिबाट उनीमाथि गोली प्रहार भएको थियो । एउटा गोली केनेडीको घाँटी र अर्को टाउकोमा लागेको थियो । गोली प्रहार भएपछि उनलाई पार्क ल्यान्ड अस्पतालमा लगिएको थियो । ३० मिनेटपछि उनलाई मृत घोषणा गरिएको थियो । ४६ वर्षीय ली हार्भी ओसवाल्डलाई केनेडीमाथि गोली हानेको आरोपमा प्रहरीले पक्राउ गरेको थियो ।

राष्ट्रपति उम्मेदवार रोबर्ट एफ. केनेडी (१९६८)

जोन एफ केनेडीका भाइ रोबर्ट एफ केनेडी त्यो बेला सिनेटर थिए । सन् १९६८ मा उनी राष्ट्रपतिको प्राइमरी चुनाव लड्दै थिए । त्यही बेला जुन ५ मा लस एन्जलसस्थित एम्बास्डर होटलमा उनीमाथि गोली प्रहार भएको थियो । होटलको किचनबाट जाँदै गर्दा त्यहाँ रहेका एक जना युवकले उनीमाथि गोली प्रहार गरेका थिए । उनलाई तीन वटा गोली लागेको थियो । अस्पतालमा लगेर उपचार गराए पनि २६ घण्टापछि उनको मृत्यु भएको थियो ।

राष्ट्रपति फ्र्यांकलिन डी रूजबेल्ट (१९३३)

सन् १९३३ मा फ्लोरिडामा राष्ट्रपति फ्यांकलिन डी रूजबेल्टलाई लक्षित गरी एक जना इटालियन आप्रवासीले गोली प्रहार गरेका थिए । रूजबेल्टलाई गोली लाग्न पाएन । तर उनी छेउमै बसिरहेका शिकागोका मेयर एन्टोन सेरमाकलाई गोली लागेर मृत्यु भएको थियो ।

राष्ट्रपति विलियम म्याकिन्ले (१९०१)

राष्ट्रपति म्याकिन्लेलाई न्यूयोर्कमा लियोन छोल्गोस नामक व्यक्तिले गोली प्रहार गरी हत्या गरेका थिए । अमेरिकाका २५ औं राष्ट्रपति विलियम म्याकिन्लेलाई ६ सेप्टेम्बर १९०१ मा न्यूयोर्कको बफेलोमा भाषण दिएपछि गोली हानिएको थियो। उनी रिसिभिङ लाइनबाट गुज्रिरहेका मानिसहरूसँग हात मिलाउँदै गर्दा एक व्यक्तिले उनको छातीमा दुईवटा गोली हानेको थियो । डाक्टरहरूले म्याककिन्ली निको हुने आशा गरेका थिए तर गोलीको घाउ फैलिएपछि उनको मृत्यु भयो । म्याककिन्लेको दोस्रो कार्यकाल सुरु भएको छ महिनापछि सेप्टेम्बर १४, १९०१ मा मृत्यु भयो। डेट्रोइट निवासी २८ वर्षीय लियोन दोषी ठहर भएपछि अक्टोबर २९, १९०१ मा इलेक्ट्रिक कुर्सीमा राखेर मृत्युदण्ड दिइयो ।

अब्राहम लिंकन (१८६५)

अमेरिकी कलाकार जोन विल्क्स बुथले १८६५ अप्रिल १४ मा लिंकनमाथि गोली प्रहार गरी हत्या गरेका थिए । अमेरिकाका १६ औं राष्ट्रपति लिंकन वासिङटन डिसीस्थित फोर्ड्स थिएटरमा नाटक हेर्दै थिए । ’आवर अमेरिकन कजन’ भन्ने नाटक हेर्दै गर्दा बुथले पछाडिबाट आएर उनको टाउकोमा गोली प्रहार गरेका थिए । गोली लागेर गम्भीर घाइते भएका लिंकनको भोलिपल्ट ज्यान गएको थियो । पछि बुथले आत्मसमर्पण गरेका थिए ।