अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचनले विश्वभरीको ध्यान खिचेको छ । यस पटक मानौ अमेरिकामा राष्ट्रपतिको मात्रै निर्वाचन हुँदैछ । तर यसपाली हुने निर्वाचन संसदीय निर्वाचन पनि हो । यसको मतलव तल्लो सदनको पनि निर्वाचन हुँदैछ । अमेरिकामा माथिल्लो सदन सिनेट र तल्लो सदन कांग्रेस म्यान(संसदीय)को निर्वाचन हुँदैछ । स्थानीय तहमा राष्ट्रपतिको संगै तल्लो सदन र ३४ वटा सिनेटमा र ११ राज्यमा गर्भनरको पनि निर्वाचन हुँदैछ । तर यतिखेर राष्ट्रपतिय निर्वाचनले सबै चुनाव ओझेलमा परेको छ । कारण अमेरिकामा कार्यकारी राष्ट्रपति हुन्छ ।
दुई सदनमध्ये सिनेटमा एक सय जना र माथिल्लो सदनमा ४ सय ३५ जनाको निर्वाचन हुनेगरेको छ । यतिखेर प्रश्न किन सिनेटको ३५ जना मात्रै भन्ने तर काँग्रेस म्यानको पदावधि २ बर्षको हुन्छ भने सिनेटरको ६ बर्षको पदावधि हुने गरेको छ । सिनेटरको जहाँ खाली भयो त्यहि मात्रै चुनाव गर्ने चलन हुन्छ । त्यसैले सिनेटको चुनाव नियमित रुपमा भन्दा पदावधि सकिएको वा मृत्यू भएर खाली भएको स्थानमा मात्रै हुने गर्दछ । त्यसैले यसपटक अमेरिकामा राष्ट्रपतिसहित ३५ सिनेटर र ४ सय ३५ तल्लो सदनको काँग्रेसम्यानको निर्वाचन हुँदैछ । तर चर्चा मात्रै राष्ट्रपतिको छ ।
राष्ट्रपति कार्यकारी भए पनि यदि दुवै सदनमा बहुमत भएन भने काम गर्न निकै गाह्रो हुनेछ । त्यसैले प्राय जसो समयमा शक्ति पृथकिकरणको सिद्धान्त जस्तै राष्ट्रपति जित्नेको दुवैतिर बहुमत कम समयमा भएका छन । यसपटक राष्ट्रपति बाईडन हुँदा पनि सिनेटमा बराबर हुने अवस्था उपराष्ट्रपतिले मत दिन पाउने प्रावधान छ । तल्लो सदनमा भने रिपव्लिकनको बहुमत छ । जसका कारण सभामुख त्यहि पाटीको रहेको छ । ४ सय ३५ मध्ये तल्लो सदनमा बहुमत पाउन २ सय १८ आवश्यक छ तर रिपव्लिकनको २ सय २२ जना रहेका छन । त्यसै गरी ११ वटा राज्यमा गर्भनरको पनि निर्वाचन हुँदैछ । जुन राज्यमा मुख्यमन्त्रि भन्ने चलन छ । राज्यहरुको लागि गर्भनर निकै महत्वपुर्ण पद हो । ति ११ वटा राज्यमा डेलावर, ईण्डियाना, मिजौरी, मन्टना, न्यू ह्याम्सफायर, नर्थ क्यारोलिना, नर्थ डाकोडा, ढटाहा, भरमन्ट, बासिंटन, र वेष्ट भजिनियामा गर्भनर चुनाव हुँदैछ ।
निर्वाचन तल्लो र माथिल्लो सदन मात्रै नभएर हरेक राज्यमा न्यायधिषदेखि स्कुल ईस्टक्टरसम्मको चुनाव हुँदैछ । अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा राष्ट्रपति चुनावले महत्व पाएको छ । राज्यहरुका लागि जति महत्व राष्ट्रपति निर्वाचनले पाएको छ त्यो भन्दा बढी महत्व गर्भनर निर्वाचनको छ । त्यसै गरी सिनेटर र सासदको पनि उत्तिकै महत्व छ ।
