होम लम्साल

यो बर्ष अर्थात २०२४ राजनीतिक नेताहरुले राष्ट्रवादी नारा दिलाएर सत्ता हात पारेको बर्षको रुपमा लिईन्छ । यूरोप, संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्य स्थानहरूमा, राजनीतिक हैसियतमा रहेका व्यक्तिहरू र केहि स्वघोषित राष्ट्रवादीहरुले २०२४ को राष्ट्रिय निर्वाचनहरूमा महत्वपूर्ण राजनीतिक सफलताहरू प्राप्त गरे । जसले ती देशहरूको नेतृत्व निर्धारण गरे जहाँ लगभग आधा संसारको जनसंख्या बसोबास गर्छ । यी परिणामहरूले उच्च महगाई र अन्य महामारीपछिका आर्थिक चुनौतीहरूका बीच विश्वव्यापी सरकारविरोधी प्रवृत्तिको संकेत गर्दछ । साथै केही देशहरूमा आप्रवासन व्यवस्थापनमा देखिएका कमजोरीहरूको चिन्ता पनि उठेको छ । संयुक्त राज्य अमेरिकाका डोनाल्ड ट्रम्पदेखि फ्रान्सका जोर्डन बारडेला र पनामाका जोस राउल मुलिनो जस्ता राजनीतिक नेताहरूले प्रायः सबैले विभिन्न प्रकारका आप्रवासन, विशेष गरी असमान्य र मानवतावादी आप्रवासनमा ठूला सीमाहरू राख्न आह्वान गरे । यी निर्वाचन परिणामहरूले विश्वव्यापी आप्रवासनको लागि दीर्घकालीन असर पार्ने देखिन थालेको छ । जसले नयाँ युगको संकेत गर्दछ जसमा प्रमुख आप्रवासी गन्तव्यहरू सामूहिक रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय मानवतावादी प्रयासहरूबाट पछि हट्नेछन् । उनिहरुको सुरक्षाविरुद्धका अवरोधहरू निर्माण गर्नेछन्, दण्डात्मक कार्यान्वयन उपायहरू लागू गर्नेछन् र केही अवस्थामा कानूनी आप्रवासनलाई सीमित गर्नेछन् ।
ट्रम्पको पुर्नउदय सायद सबैभन्दा महत्वपूर्ण घटनाको रूपमा मान्न सकिन्छ । संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्थिति र विश्वको सबैभन्दा ठूलो आप्रवासी जनसंख्या होस्ट गर्ने क्षमतासहित र यसका असाधारण क्षमता जस्तो मापदण्डहरू सेट गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूलाई आकार दिन ट्रम्पले सम्भवतः धेरै सुरक्षा कार्यक्रमहरू शुरु गर्ने बताइएको छ ।
अस्थायी सुरक्षा स्थिति बाल्यकालको आगमनको लागि स्थगित र विभिन्न प्रकारका मानवतावादी पारोलमार्फत लगभग ३.४ मिलियन आप्रवासीहरूको संरक्षण समाप्त गर्ने वा समाप्त हुन दिन खोज्नेछन् । ट्रम्पले भनेका छ, अन्य कुराहरूसँगै, लाखौं अवैध आप्रवासीहरूलाई निर्वासन गर्ने अभियान शुरू गर्नेछ जुन आधुनिक इतिहासमा कालो हुनेछ । सीमा प्रतिबन्धहरू लागू गर्नेछ जस्तै आप्रवासी सुरक्षा प्रोटोकल पुनः सुरु गर्नेछ; र जन्म अधिकार नागरिकता समाप्त गर्ने प्रयास गर्नेछ, । जुन मुख्यधारा कानूनी विद्वानहरूले सहमति जनाएका छन् कि संविधानले यसको सुरक्षा गर्दछ ।

युरोपमा पनि निर्वाचनहरूले यस्ता थुप्रै राजनीतिज्ञहरूको प्रस्तावित नीतिहरूलाई प्रमुख बनायो जसले स्पष्ट रूपमा आप्रवासनविरोधी, मुस्लिमविरोधी, वा अन्यथा सीमित गर्ने दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेका थिए । अस्ट्रियामा स्वतन्त्र पार्टीको निर्वाचन र युरोपियन संसदको तेस्रो ठूलो दल बन्न पुगेको युरोपका लागि प्याट्रियट्स ब्लकको उन्नति २०२३ मा गेरट विल्डर्सको डच स्वतन्त्र पार्टी र २०२२ मा जियोर्जिया मेलोनीको ब्रदर्स अफ इटालीको निर्वाचनसँगै स्थापित भएको प्रवृत्तिको अनुगमन हो । दूर दक्षिणपन्थी विजयहरूले यसरी देखाउँछन् कि ब्लकले सामूहिक रूपमा र सदस्य राष्ट्रहरूले व्यक्तिगत रूपमा सीमित आप्रवासन नीतिहरूलाई अपनाएका छन् । जसमा प्रवर्तन र शरण प्रबद्र्धनलाई छिमेकी ट्रांजिट देशहरूमा बाहिर निकाल्न नदिने र सीमा नियन्त्रणमा दोब्बर ध्यान केन्द्रित गर्ने प्रयास गरिएका छन् । यी निर्वाचनहरूले युगाण्डा जस्ता स्थानहरूमा “फिर्ती हब” सिर्जना गर्ने धारणाको समर्थन बढाउन सक्छ, जहाँ सदस्य राष्ट्रहरूले असफल भएका शरणार्थीहरूको दाबीको आधारमा उनीहरूलाई फर्काउन सक्छ ।

विशेष कुरा के हो भने, फ्रान्सको नेशनल र्यालीले २०२४ मा नेशनल एसेम्बलीमा बहुमत प्राप्त गरेन, यद्यपि यो निकै नजिक पुग्यो, र डिसेम्बरमा यसले राईटवीग सांसदहरूसँग मिलेर प्रधानमन्त्री मिशेल बार्नियरलाई अपदस्थ ग¥यो । जर्मनीको वैकल्पिक पार्टीको चकित गर्ने सफलता केवल राज्य निर्वाचनहरूमा थियो ।

दक्षिण अफ्रिकामा, महादेशको सबैभन्दा ठूलो आप्रवासी केन्द्रमा, अफ्रिकन नेशनल कांग्रेसले पहिलो पटक अपार्थेडको अन्त्यको बाद आफ्नो संसदीय बहुमत गुमायो, यस्तो निर्वाचनमा जहाँ आप्रवासन मुख्य मुद्दाको रूपमा देखियो । नयाँ कोएलिशन सरकारले असमान्य आप्रवासनको विरोध गर्न कडा कदम उठाएको छ, जसमा कार्यस्थलमा छापामार कारवाहीहरू बढाइएको छ ।
लाटिन अमेरिकामा, निर्वाचनहरूले त्यति ठूलो परिवर्तनको संकेत गरेनन्, तर सामान्यतया आप्रवासनको मुद्दामा कडा रेखा अपनाउने राजनीतिज्ञलाई पुरस्कार दिइएको थियो । मुलिनोले पानामाको राष्ट्रपतीय उम्मेदवारको रूपमा दक्षिणी सीमामा पर्ने डरिएन ग्यापको माध्यमबाट अनियमित आप्रवासनलाई मन्द पार्ने वचनमा एउटा भागको रूपमा प्यानामा चुनाव जितेका थिए । उक्त क्षेत्र जसले अमेरिकातर्फ र क्यानडातर्फ जाने शरणार्थी र अन्य आप्रवासीहरूको प्रमुख मार्ग बनेको हो । कार्यालय सम्हाल्नको केही घण्टामै, मुलिनोको सरकारले संयुक्त राज्यसँग एक सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गर्यो जसले उक्त मार्गलाई “बन्द“ गर्न वचन दियो; अधिकारीहरूले काँटेदार तारका फलामको सीमा चौकीहरू निर्माण गरे, र पछिल्ला महिनामा आप्रवासन तीव्र रूपमा घट्यो । डोमिनिकन गणराज्यमा, राष्ट्रपति लुइस अबिनाडरले छिमेकी हैटीबाटको आप्रवासनको लागि कडा प्रतिबन्धहरूको समर्थनमा आफ्नो पुनः निर्वाचन जिते । त्यसै समयमा, पर्यवेक्षकहरूले जुलाईमा भेनेजुएला राष्ट्रपति निकोलस मादुरोको पुनः निर्वाचनले देशबाट नयाँ आप्रवासीको बहाव ल्याउने अपेक्षासहित चुनावको विरोध गरेका थिए, यद्यपि डिसेम्बरसम्म ठूलो बाहिरिने प्रक्रिया देखा परेन । भारतमा पनि प्रधानमन्त्रिका लागि मोदीले राष्ट्रवादी नारा रटान गरे पनि उनको विगतले राम्रो नतिजा ल्याउन सफल भएन तर पनि जिते । नेपाल जस्तो साने मुलुकमा राष्ट्रवादी खोक्रो नारा घन्काएर राजनीति गर्न खोज्नेहरु सलवलाएका छन ।

यस्ता परिणामहरू एक समान छैनन । उदाहरणका लागि, आयरल्याण्डमा चुनावी बहसले उच्च आप्रवासन र सीमित आवासको बारेमा धेरै चिन्ताहरू ल्याएको थियो । मतदाताहरूले त्यसै सरकारलाई पुनः नेतृत्वमा ल्याए जसले २०२० देखि देशलाई नेतृत्व गरेको थियो । जबकि बोत्सवानाको शासक पार्टी ५० वर्षभन्दा बढी समयपछि पहिलो पटक परिवर्तन भएको थियो, नयाँ सरकारको अवैध आप्रवासीहरूको लागि योजना दक्षिण अफ्रिकासँगको तुलना गर्दा भिन्न थियो । यसले प्रतिबन्धहरू होइन, कानूनी स्थिति प्रदान गर्ने योजना बनाएको थियो । यद्यपि, वर्षको सामान्य प्रवृत्ति स्पष्ट र स्पष्ट थियो । एक नयाँ राजनीतिक व्यवस्था बनिरहेको छ, जसमा अनियमित आप्रवासनको विरोध एक प्रमुख विषय मान्दछ । त्यसैले राष्ट्रवादका नाममा राजनीतिमा अनुदारवादीहरु हावी हुँदा लोकतन्त्रको मर्ममाथी क्रमश विश्वव्यापी रुपमा नै प्रहार हुन थालेको भन्दै राजनीतिका पण्डितहरुले चिन्ता जाहेर गर्न थालेका छन । विभिन्न अन्तराष्ट्र्रिय सन्चार माध्यमको सहयोगमा तयार पारिएको ।