अक्टोबर १२ बाट यूरोपका २९ वटा देशहरुमा डिजिटल सीमा व्यवस्थापन प्रणाली शुरु भएको छ । यो प्रणाली छ महिनाको अवधिभर क्रमशः लागू गरिनेछ, र सन् २०२६ अप्रिल १० सम्म पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन हुनेछ । युरोपेली सघले अक्टोबर १२, २०२५ देखि आफ्नो लामो प्रतीक्षित डिजिटल सीमा व्यवस्थापन प्रणाली औपचारिक रूपमा सुरु गर्दै सीमाना नियन्त्रणको नयाँ युगमा प्रवेश गरेको जनाएको छ । यो नयाँ कार्यबाट यूरोपेली राष्ट्रहरुमा पासपोर्टमा मेनुअल छाप लगाउने प्रथालाई समाप्त गर्दै पूर्ण रूपमा डिजिटल र बायोमेट्रिक दर्ता प्रणाली लागू भएको छ । यसको मुख्य उदेश्य अबैध आप्रवासनमा कडाई गर्ने रहेको उल्लेख छ ।
एजेन्सीका अनुसार, जसले यो प्रणाली अनुसार एक देशबाट अर्को देशमा प्रवेश गर्दा प्रत्येक यात्रुको अनुहार र औंला छापसहितको बायोमेट्रिक डेटा, पासपोर्ट विवरण, प्रवेश र बहिर्गमनको मिति तथा स्थानको जानकारी सङ्कलन गरिनेछ । प्रवेश अस्वीकार गरिएका यात्रुहरूको रेकर्ड पनि केन्द्रीय डाटाबेसमा सुरक्षित रूपमा राखिने जनाईको छ जसले गर्दा पछि त्यहि व्यक्ति फेरी प्रवेश गर्न नपाओस वा पुन अनुसन्धान गर्न सजिलो होस भन्नाका लागि हुनेछ ।
यो प्रणाली २९ युरोपेली देशहरूमा चरणबद्ध रूपमा लागू भई सकेको छ । जसमा सबै शेङ्गेन सदस्य राष्ट्रहरू, र आइसल्यान्ड, नर्वे, स्वीट्जरल्याण्ड, लिकटेन्स्टाइन लगायतका सहराज्यहरू, साथै बुल्गेरिया र रोमानिया पनि समावेश छन् । यो प्रणालीको पुर्ण कार्यान्वयन २०२६ अप्रिलसम्म पूरा हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
नयाँ नियम अनुसार, संयुक्त अधिराज्य (यूके ), अमेरिका, क्यानडा, र अष्ट्रेलिया जस्ता गैर–युरोपेली देशका यात्रुहरूले पहिलो पटक युरोप प्रवेश गर्दा आफ्नो बायोमेट्रिक डेटा दर्ता गर्नुपर्नेछ । यो प्रक्रिया स्वचालित वा सीमा कार्यालयहरूमा सम्पन्न हुनेछ, जहाँ यात्रुको पासपोर्टसँग सम्बन्धित जोडिएको प्रवेश रेकर्ड सुरक्षित गरिनेछ ।
एकपटक दर्ता भएपछि, यात्रुहरूले भविष्यका भ्रमणहरूमा अनुहार चिन्ने प्रविधि प्रयोग गरी छिटो सीमा जाँच पार गर्न सक्नेछन् । छ महिनाको संक्रमण अवधिमा, पारम्परिक पासपोर्ट छाप प्रणाली पनि सँगसँगै चलाइनेछ, र सुरुवाती चरणमा सीमित यात्रुहरूलाई मात्र पूर्ण बायोमेट्रिक प्रक्रिया लागू गरिने बताइएको छ । ईयूले सीमा पार गर्ने प्रक्रियालाई छिटो, प्रभावकारी र सुरक्षित बनाउने तथा सीमा अधिकारीहरूलाई भिसा दुरुपयोग र ओभरस्टे गर्ने यात्रुहरू पहिचान गर्न सजिलो बनाउनेछ । साथै, यो प्रणाली कानून कार्यान्वयन र आतंकवाद विरोधी कार्यहरूमा प्रयोग हुने अन्य अबैध आप्रवासन निगरानी र सीमा सुरक्षालाई थप बलियो बनाउने उदेश्य राखिएको छ ।
डिजिटल सीमा व्यवस्थापन प्रणालीले अवैध आप्रवासन नियन्त्रण गर्न महत्वपूर्ण योगदान गर्ने लक्ष्य लिएको छ । स्वचालित प्रवेश र निर्गमन ट्र्याकिङ गर्ने छ । प्रत्येक अबैध यात्रुको प्रवेश र निर्गमन पासपोर्ट र बायोमेट्रिक डेटा (मुखाकृति र औंलाछाप) मार्फत डिजिटल रूपमा दर्ता गरिन्छ । यसले अधिकारीहरूलाई को कुन देशमा प्रवेश ग¥यो र को आफ्नो निर्धारित समयमा बाहिरियो भन्ने स्पष्ट जानकारी दिन्छ ।
त्यसैगरी को ओभरस्टे भयो भन्ने यात्रुहरू पत्ता लगाउनेछ । यो प्रणालीले भिसा–रहित वा भिसा अवधिभन्दा बढी समय बस्ने यात्रुहरूलाई स्वचालित रूपमा पत्ता लगाएर ईयू देशहरुमा सर्कुलर गर्नेछ । उदाहरणका लागि, १८० दिनभित्र ९० दिनभन्दा बढी बस्नेहरूलाई यो प्रणालीले तुरुन्तै पत्ता लगाउन सक्छ । यसले आप्रवासन अधिकारीहरूलाई अवैध रूपमा बस्नेहरूमाथि निगरानी र कारबाही गर्न सजिलो बनाउँछ ।
कसैले पहिचान दुरुपयोग गरेमा सजिलै रोक्ने बताइएको छ । यो प्रणालीले बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण प्रयोग गर्ने भएकाले, नक्कली परिचयपत्र वा नक्कली कागजात प्रयोग गरी युरोप प्रवेश गर्न कठिन हुनेछ । त्यस्ता नक्कली व्यक्ति तुरुन्तै पहिचान गरी कारबाहीको दायारामा ल्याउ वा ईयू देशभित्र जहाँ काहँी पनि पक्राउ पर्नेछन ।
यो प्रणाली कानूनी निकायसँग डेटा साझेदारी गरिएकोले केहि अबैध रहेका व्यक्तिहरु सबै २९ वटै देशहरुमा जानकारी राखिन्छ । यो प्रणाली युरोपव्यापी सुरक्षा डाटाबेसहरूसँग जोडिएको छ । यसले मानव तस्करी, अवैध व्यापार वा सीमा अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरू पहिचान गर्न सजिलै मद्दत गर्नेछ ।
यो प्रणालीले सीमा प्रहरीलाई सबैको कागजात म्यानुअल रूपमा जाँच गर्नुभन्दा सन्देहास्पद वा उच्च जोखिमका यात्रुहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्न सक्षम बनाउँछ, जसले दुवै कार्यक्षमता र सुरक्षा बढाउँछ । युरोपलाई प्रवेश र निर्गमनको वास्तविक–समय डिजिटल रेकर्ड उपलब्ध गराउँछ, जसले अवैध आप्रवासन र भिसा दुरुपयोग पत्ता लगाउन, रोक्न र कारबाही गर्न धेरै सजिलो बनाउने छ । अब यो प्रणालीका कारण यूरोपको एक देशबाट अर्को देशमा विना उदेश्य आवत जावत र अबैध रुपमा आवत जावत गर्न कठिन हुनेछ । यसबाट विश्वभरीबाट यूरोपमा जानेहरुसंगै ठुलो सख्यामा नेपालीहरु पनि प्रभावित हुने निश्चित छ ।
