अमेरिकाको भिसा दिलाउन पदीय हैसियतको दुरुपयोग गर्दै पत्र लेखेका कारण सबत्र् आलोचनामा परेकी उपसभामुख इन्दिरा रानाविरुद्ध संसदीय समितिमा उजुरी परेको छ । पदीय दुरुपयोग गरेका कारण उनलाई तत्काल पदबाट हटाउन माग गर्दै भक्तपुरका अर्जुन बाँस्कोटाले राज्य व्यवस्था समितिमा उजुरी दिएको समाचार छ । उजुरीमा संवैधानिक पदमा रहेको व्यक्तिले पदीय जिम्मेवारी प्रतिकूल काम गरेको भन्दै उनीमाथि छानबिन गरी जिम्मेवारीबाट हटाउन माग गरिएको छ । समिति सभापति रामहरी खातिवडाले साउन १ गते नै उजुरी परेको र भोलिपल्ट आफूले तोक लगाएको जानकारी दिए ।
शुक्रबार कार्यव्यवस्था समिति बैठकमा सभामुख देवराज घिमिरे, उपसभामुख राना, कानुनमन्त्री अजय चौरसियालगायतसँग राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समिति सभापति रामहरि खतिवडाले रानालाई मानव तस्करहरुले दुरुपयोग गरेको देखिन आएको भन्दै ध्यानाकर्षण गराए ।
‘उपसभामुखजस्तो गरिमामय पदमा बसेको व्यक्तिलाई मानव तस्करहरुले दुरुपयोग गर्दै पैसा लिएर मान्छे विदेश पठाउन खोजेको देखियो, यसमा म सभामुखज्यूको ध्यान आकृष्ट गर्छु,’ खतिवडाले भने, ‘यति गम्भीर प्रश्न उठिसकेपछि उपसभामुखज्यूले राजीनामा दिएर नैतिकता देखाउनुपर्छ कि पर्दैन ?’
खतिवडाले यसअघिको सरकारमा रहने विभिन्न पदाधिकारीले सुशासन निर्माणका लागि अनियमितता र गलत काममा फाइल खोल्ने भनी बोल्दै आए पनि यति गम्भीर विषयमा भने मौन रहन खोजेको आरोप पनि लगाए ।
आफूमाथि लक्षित गर्दै खतिवडाले पटक पटक प्रश्न गरेपछि सभामुख घिमिरेले यसबारे उपसभामुख रानासँग अलग्गै छलफल गर्ने आश्वासन दिए । ‘मैले थाहा पाएसम्म यो गम्भीर अभियोग हो, तर अहिले नै मलाई जवाफ दिन नलगाउनुस्,’ घिमिरेले भने, ‘पहिले म उपसभामुखसँग छलफल गर्छु । त्यसपछि जवाफ दिन्छु ।’
उपसभामुख रानाले गत वर्ष फेब्रुअरी २६ मा काठमाडौँस्थित अमेरिकी दूतावासको कन्सुलरलाई सम्बोधन गरी आफूसहित छ जनालाई भीसाका लागि अन्तर्वार्ताको समय मिलाइदिन आग्रह गर्दै पत्र लेखेको समाचार सार्वजनिक भएको थियो । झण्डै डेढ वर्षसम्म गुपचुप राखिएको यो प्रकरण बाहिर आएपछि उनी विवादमा परेकी छन् । सो पत्र लेखाईमा आर्थिक लाभ लिएको बताइएको छ ।
टेलिफोन संवाद
अमेरिका लैजानका लागि एक महिलासँग ९ लाख रुपैयाँ (चानचुन) लिएको र लान नसकेपछि उक्त रकम फिर्ता गरेको पार्टी शुभेच्छुक र श्रेष्ठको संवादमा सुनिन्छ । पैसा प्राप्त गरेपछि ‘च्याप्टर क्लोज’ भएको जानकारी पीडितका पक्षबाट सम्पर्कमा आएका व्यक्तिलाई गराएका छन् । पार्टीमा यो विषय जानकारीमा आएपछि उनीहरु अमेरिका गए/नगएको अध्यागमनमा सोधपुछ भएको श्रेष्ठले बताएका छन् । उपसभामुखले गलत कार्य गरेको भनी अनुसन्धान गरी कारबाही हुनुपर्ने मत पार्टी शुभेच्छुकले राखेका छन् ।
यस्तो छ टेलिफोन संवाद
पार्टीका एक शुभेच्छुकले पीडित पक्षलाई भेट्न लागेको र भेटपछि के हुन्छ भन्नेबारे श्रेष्ठलाई जानकारी गराउने बताएका छन् । उनी भन्छन्, ‘त्यो मिटिङमा के हुन्छ, कसो हुन्छ, हजुरलाई जानकारी गराउँछु नि ।’
पार्टी शुभेच्छुकले त्यसो भनिसकेपछि श्रेष्ठले उनलाई सोध्छन्, यिनीहरु कुन ठाउँको रहेछन् थाहा छ ?’ काठमाडौं बसेको धेरै भए पनि इलामतिरका भएको पार्टी कार्यकर्ताले श्रेष्ठलाई जानकारी गराउँछन् । इलाम भन्दै गर्दा सिक्किमको नाम पनि उनी लिन्छन् । ‘सिक्किम भनेको त उता भयो नि,’ श्रेष्ठले जवाफ फर्काउँछन् ।
श्रेष्ठ पीडितको पक्षबाट सम्पर्कमा आएको व्यक्तिबारे थप जिज्ञासा आफ्ना कार्यकर्तालाई राख्छन्, ‘एमालेको कुन तहको नेता रहेछन् ?’
पार्टी शुभेच्छुक : अलिकति बिजनेस (म्यान) टाइपको मान्छे हो । जताजतै सेटिङ गरेर पैसा कमाउने मान्छे ।
श्रेष्ठ : त्यस्तो खाले हो ?
पार्टी शुभेच्छुक : हजुर ।
श्रेष्ठ : जान खोजेको लेडिज हो ?
पार्टी शुभेच्छुक : हो, लेडिज र अरु ४/५ जना । अरुको भिसा लाग्यो कि लागेन । त्यो लेडिजलाई थाह भएन । त्यो बहिनीको पैसा लिएर अपोइनमेन्ट डेट गरेको । अनि भिसा चाहिँ नलागेको । त्यस्तो कुरा आयो । त्यसपछि त्यो बहिनीले मेरो चाहिँ किन भएन भन्दा अर्को युकेमा प्रोग्राम छ र यूएस अर्को नि प्रोग्राम छ । अर्को प्रोग्राममा म तिमीलाई लिएर जाउँला भनेर भन्नुभएको रहेछ । अनि आजसम्म लिएर जानु भएन । त्यो गुनासो इलामको मान्छेकहाँ पुगेछ के सर ।
श्रेष्ठ : त्यो लेटर (उपसभामुखले लेखेको) सही हो कि, गलत हो कि, के हो त ? साँच्चै हो त त्यो ?
पार्टी शुभेच्छुक : मैले पनि उसलाई त्यही प्रश्न सोधेको थिएँ । पैसा दिएको नदिएको बुझ्न खोजेको, त्यो बहिनी तपाईंहरुसँग कुरा गर्न डराउँछ । म नजिकको मान्छे भएर कुरा शेयर गरेको हो । हामी पनि तपाईंको वेलविसर हो । योभन्दा बढी डकुमेन्ट तपाईंलाई के चाहियो र भन्छ ।
त्यो डकुमेन्टमा कस्तो छ भने सर, पाँच जनाको नाम छ । उसले भने अनुसार ती पाँचै जना एनजीओका मान्छे होइनन् । यिनीहरुसँग मेडम (उपसभामुख)ले पैसा लिएर त्यसो गर्नुभएको भन्छन् सर मलाई । सही बेठीक के हो ? हामीले विश्लेषण गर्नुपर्दछ सर ।
श्रेष्ठ : त्यो मान्छेले तपाईंलाई अहिले कहाँ भेट्छ ?
पार्टी शुभेच्छुक : मेरो क्याफे छ सर । यहाँ भेट्न आउँछ ।
श्रेष्ठ : तपाईंकोमा आउँछन् उनीहरु ? एक्लै भेट्ने कि के गर्ने ?
पार्टी शुभेच्छुक : मेरोमा भेटेर कुरा गर्छु एकचोटी । हजुरहरुलाई यो कुरा भन्नुभन्दा पनि भेटेर एनालाइसिस गर्छु । यदि होइन रहेछ भने किन त्यसै सरहरुको समय बर्बाद गर्ने भनेर सर । तिमीहरुसँग के–के छ ? एकपटक बसेर कुरा गरौं न भनेर मैले बोलाएको छु सर । हावा खालको मान्छे रहेछ भने हजुरलाई म खबर गर्छु सर ।
श्रेष्ठ : त्यो पत्र अनुसन्धानमा गइसकेको छ । अध्यागमनमा सोध्नेदेखि लिएर, पासपोर्टवालाहरु कहाँकहाँ केके छन् भनेर । खोजी गर्नलाई पठाइसकेका छौं । हामीले सिरियस्ली लिएका छौं । त्यहाँ उनीहरु आउने बेलामा म पनि भेटघाट गरौं कि तपाईंले मात्रै भेटघाट गर्ने ?
पार्टी शुभेच्छुक : हजुर आउने भए त झन् राम्रो सर । मेरो क्याफे अलि खुला छ सर ।
श्रेष्ठ : उसलाई केही पनि नचिनाउने । यहीँको साथी हो । कुरा गर्दा हुन्छ भनेर बसौं कि के गरौं ?
पार्टी शुभेच्छुक : हुन्छ सर ।
(श्रेष्ठ र पार्टी शुभेच्छुकबीच उनको क्याफे कुन ठाउँमा भएको बारे कुरा हुन्छ । )
पार्टी शुभेच्छुक : उनीहरुलाई फेरि कल गरेर कति बजे भेट्ने ठ्याक्क भन्न सक्छु । हजुरलाई त्यही अनुसार कोअर्डिनेट गर्छु सर । अनि हामी बसौं न त सर । त्यो बहिनीलाई पनि लिएर आउन भनेको छु । कुरा गरी हेरौं न त ।
श्रेष्ठ : एकचोटी निश्चित गरौं । म भक्तपुर छु । त्यही अनुसार समय मिलाउँछु ।
पार्टी शुभेच्छुक : हजुरलाई पाँच मिनेटमा फोन गर्छु ।
दोस्रो अडियो संवाद
पार्टी शुभेच्छुक : यो म्याटर त तिमीले कहाँकहाँ पुर्याएछौ । दुई दिनमा समाधान भयो । कति पैसा भन्दा त ९ लाख मात्रै भन्छ फेरि । ९ लाख चानचुन कति चाहिँ एकाउन्टमा आयो भन्छ उसले ।
ल, त्यसो भए स्क्रिनसट पठाऊ भन्दा पठाइदिन्छु पनि भनिरहेको छ उसले । हुन त यो कुरा हिजो र अस्ति डीपी सर (उपसभापति) अनि असिम शाह (सांसद), यता अभिनास आचार्य (सभापतिका स्वकीय सचिव) लाई पनि पठाएको थिएँ । त्यस्तो पो मेसेज गर्यो त सर मलाई ।
भेटौं न त अरु कुराहरु रहेछ भने मिडियामा ल्याउनु भन्दा बरु म नै हेल्प गर्छु बरु भनेको छु । नराम्रोलाई त सधैं नराम्रो नै भन्ने हो । एकपटक भेटौं भनेको सोल्टी होटलमा गेष्ट आउँदैछन् त्यहाँ जानुछ बेलुका भेटौं कि अहिले नै आइहाल्नु भन्यो ।
हजुर अहिले कता हुनुहुन्छ सर ?
श्रेष्ठ : अहिले भक्तपुर छु ।
पार्टी शुभेच्छुक : हजुर पनि आउनुपर्ने । भरे–भोलि बिहान टाइम निकाल्न भनेको छु उसलाई । त्यतिबेलासम्म उसले त्यो बहिनीसँग स्क्रिनसट मागेर मलाई पठाउँछु भनेको छ ।
यो कुरा हो रहेछ भने चाहिँ इन्दिरा म्यामको तुरुन्त राजीनामा माग्नुपर्ने भयो सर । मैले हो रहेछ भने भनेको उसले तपाईं कस्तो हो रहेछ हो रहेछ भन्नुभएको भन्छ । पैसा फिर्ता आइसक्यो । दुई दिनमा स्विकार गरेर पैसा आइसक्यो । तपाईं पार्टीको मान्छे भएर उल्टै हो रहेछ भनेर नभन्नु भन्छ ।
हो रहेछ कि होइन रहेछ त मलाई के थाहा त अनि मैले भनेँ । प्रमाण छर्लङ हुने गरी हुनुपर्यो भन्ने कुरा गरेँ । उसले ल ठीक छ, तपाईंलाई स्क्रिनसट पठाइदिन्छु । इन्दिरा म्यामसँग भेट्नु तपाईंले आफैं पत्ता लगाउनुहुन्छ भन्छ मलाई । उसले यो म्याटर नै क्लोज भएको भन्छ । पैसा फिर्ता आयो मात्रै भन्यो । त्यो स्क्रिनसटको आधारमा पार्टीभित्र अलि अनुसन्धान गर्नुपर्ने भयो सर ।
श्रेष्ठ : ए ल । उसको थप प्रमाण पत्ता लगाम ।
पार्टी शुभेच्छुक : हस्, भरेभोलि कहिले भेट हुन्छ ऊसँग । अरु पनि केही छ भने रेडी बनाएर राख, म आउँछु भन्छु । अनि म हजुरलाई खबर गर्छु नि ।
श्रेष्ठ : ल ल ।
तेस्रो संवादमा डीपी, शिशिर र ज्ञानेन्द्र शाहीको नाम
पार्टी शुभेच्छुकले पीडित पक्षको तर्फबाट सम्पर्कमा आएका व्यक्तिलाई भेट नपाएपछि उनले भनेका विषय संगठन विभागका सचिव श्रेष्ठलाई सुनाउँदै :
पार्टी शुभेच्छुक : दलाल होइन म । पार्टीभित्र तुरुन्त कारबाही माग गर्छौं भन्दा त्यही एउटा पेपर लगेर पार्टीहरुका मान्छेहरुलाई भेट । अरु केही चाहिँदै चाहिँदैन भन्छ । यो कुरा पार्टीमा थाहा छ भनेर पो कुरा गरे ।
श्रेष्ठ : केन्द्रमा चाहिं कोको ? डीपी सरहरुसँग कुरा भएको छ रे ?
पार्टी शुभेच्छुक : डीपी सर, शिशिर खनालको नाम लियो । यो मान्छे चाहिँ धरानको रहेछन् । सुनसरीबाट उठ्नुभएको एकजना ब्वाइजकट कपाल काट्नुभएको हाम्रो एक जना हुनुहुन्छ रे । उहाँलाई पनि शेयर गरेको रे ।
उहाँले पनि सिधै केन्द्रमा फोन गरेर यसोयसो छ भनेर कुरा उठाउनुभएको छ रे । तर, फलोअपको रिजल्ट कहिले पनि आएको छैन रे ।
श्रेष्ठ : अँ अँ ।
पार्टी शुभेच्छुक : यस्तो कुरा गर्नुभयो । यस्तो रहेछ भने पार्टीमा अनुसन्धान गर्नुपर्ने भयो ।
श्रेष्ठ : शिशिर खनाल अरु अरुसँग कुरा गरेको । पैसा फिर्ता आयो ।
पार्टी शुभेच्छुक : पैसा त आयो । स्क्रिनसट म शेयर गर्दिनँ । बेकारमा अरुलाई फसाउने काम गर्छौ । हाम्रो लागि च्याप्टर क्लोज हो । तिमीहरु अनुसन्धान अघि बढाउन चाहन्छौ भने त्यो एउटा पेपर लिएर अघि बढाऊ भनेर कुरा गर्यो ।
श्रेष्ठ : उसले भेट्न चाहिं चाहेन ?
पार्टी शुभेच्छुक : च्याप्टर नै क्लोज गरौं भन्ने कुरा गरेँ ।
श्रेष्ठ : ऊ भेट्दिन भन्छ ?
पार्टी शुभेच्छुक : हजुर । त्यो बहिनी धरानको हो रे । त्यो बहिनी धरान फर्किसक्यो रे । पैसा लिएर धरान गयो रे । बाहिर जान ऊ आफैं ट्राइ गर्छ रे । के हो, के हो यो !
श्रेष्ठ : अनि ज्ञानेन्द्र शाही र धमलासँग पनि भेटघाट गरे भनेको चाहिं के भन्या त्यो ?
पार्टी शुभेच्छुक : कसलाई हजुर ?
श्रेष्ठ : तिनीहरुले ज्ञानेन्द्र शाहीहरुलाई भेटघाट गर्या भन्या होइन ?
पार्टी शुभेच्छुक : अँ त्यही त । २/४ दिन अघि ज्ञानेन्द्र शाही र धमलालाई भेटघाट गरेको रे । यस्तो कुरामा रेस्पोन्स नगर्ने कुरा गयो रे उनीहरुलाई ।
श्रेष्ठ : ए । उनीहरुले त्यति रेस्पोन्स नगर्ने कुरा गरे रे ?
पार्टी शुभेच्छुक : अँ अँ । त्यो विषयमा हामी त्यति नलाग्ने कुरा गरे रे ।
श्रेष्ठ : ए, ल ल । के रहेछ त्यस्तो ? त्यस्तो खालको प्रवृत्तिलाई त निरुत्साहित गर्नुपर्छ पार्टीभित्र ।
पार्टी शुभेच्छुक : त्यही भन्या । गलत कुरा उसले गर्या हो भने यो मान्छे समात्न पर्यो । सही हो भने गलत गर्नेलाई समात्न पर्यो । गृहमा गएर एकपटक यसोयसो हो भनेर कुरा गर्छु । अनि के रहेछ, हेर्छु नि म ।
श्रेष्ठ : ल ल ।
